Verslag 18 februari 2026: bijeenkomst over het coalitieakkoord

26-02-2026

Op woensdag 18 februari organiseerde het WBV een avondbijeenkomst over het nieuwe coalitieakkoord. Roos Vermeij en Jan Pieter Daems, respectievelijk (interim) lid van het dagelijks bestuur van de FNV en van de CNV, waren uitgenodigd om te spreken.

De avond, voorgezeten door Saskia Boumans, begon met de constatering dat de aangekondigde bezuinigingen niet losstaan van een bredere internationale context. Alleen al in onze buurlanden (België en Duitsland) is het korten op de sociale zekerheid een onderwerp van gesprek. Belgische vakbonden hebben het afgelopen jaar dan ook fel actiegevoerd tegen de Arizona‑coalitie, die ook voornemens is de pensioenleeftijd te verhogen.

De belangrijkste kritiekpunten van de vakbonden richten zich op de bezuinigingen op de sociale zekerheid, met name op AOW, WIA en WW. Het kabinet heeft het voornemen de AOW‑leeftijd één op één te koppelen aan de levensverwachting, wat de facto neerkomt op een verhoging. Daarmee worden de afspraken in het pensioenakkoord van 2019 geschonden. Jan‑Pieter Daems stelt: “Als je met elkaar afspraken maakt, moet je daaraan houden. Het feit dat het nieuwe kabinet bij de eerste kans - zodra het stof is neergedaald - een van de bouwstenen van tafel veegt, is geen ‘uitgestoken hand’.” Roos Vermeij voegt toe: “Alles wat er staat, is een kaalslag op werkenden; die aan het werk gaan of die pech hebben.”

Naast de verhoging van de AOW wordt ook de WW versoberd. De maximale duur gaat van twee naar één jaar. Bovendien wordt de opbouw verslechterd, waardoor het langer duurt voordat werkenden rechten opbouwen. Tot slot wordt het dagloon met maar liefst twintig procent verlaagd. Dit stuit eveneens op kritiek van de vakbonden, omdat dit geld betreft dat door de werkenden zelf wordt afgedragen. Daems legt uit: “De realiteit is anders; de fondsen worden gebruikt om het EMU‑saldo laag te houden.” Hij wijst erop dat dit ook bij werkgevers voor ongenoegen zorgt, omdat “de polisvoorwaarden veranderen zonder dat er een lagere premie voor wordt betaald.” Vermeij vult aan dat er nog veel ongebruikt geld in deze fondsen aanwezig is.

De afgelopen weken hebben ruim 70.000 mensen de FNV-enquête over het akkoord ingevuld, vertelde Roos Vermeij (FNV). Leden geven aan de verhoging van de AOW het meest pijnlijkst te vinden, gevolgd door de bezuinigingen op de sociale zekerheid en de zorg. Daarnaast benoemt Vermeij dat de verlaging van het dagloon van 20% invloed heeft op allerlei verschillende regelingen; wat er ook voor zorgt dit het hardst neerslaat bij de mensen bij wie dit allemaal samenkomt.

Boumans merkt op dat het coalitieakkoord tevens een zinsnede bevat dat de ‘regeldruk’ van de cao moet worden beperkt. Daems noemt dat “flauwekul”, omdat het beeld van de cao als een star instrument niet klopt. Het systeem functioneert juist goed doordat er talloze verschillende afspraken in kunnen worden gemaakt. Hij problematiseert bovendien het sturen op een begrotingstekort van 2% in plaats van 3%. Dat zet de bezuinigingen in een ander licht. 

Hoe reageren de bonden op de ‘uitgestoken hand’ van het kabinet? Daems antwoordt: “Het is niet geloofwaardig; we hadden een akkoord, en daar ga je met een streep doorheen. Als je een akkoord wilt, moet dat tripartiet zijn. Met dit bod zit alle pijn bij ons en dat is geen goede basis voor overleg.” Vermeij deelt die visie en zegt: “Eerst moeten alle voorstellen van tafel, voordat we aan tafel gaan.” Ze benadrukt bovendien dat een ‘uitgestoken hand’ inhoudt dat men zich moet verdiepen in de ander, en roept het kabinet op: “Verdiep je eens in werkend Nederland.”

Kortom, beide bestuursleden eisen dat alle bezuinigingen van tafel gaan. Toch benadrukken ze dat dit niet vanzelf gebeurt; dit is het moment om samen te werken en actie te ondernemen: een gezamenlijk vakbondsfront. Als we het nu niet doen, wanneer dan wel?