Op deze pagina verzamelen we ingezonden opiniestukken, onderzoeken en essays die strategische vraagstukken behandelen waarmee de brede vakbeweging en werkenden worden geconfronteerd. Een bijdrage aanleveren kan door een mail te sturen naar wbv@deburcht.org.
Sociale verandering wordt in vakbondswerk vaak gekoppeld aan mobilisatie, onderhandelingen en zichtbare actie. Dit artikel betoogt dat die verandering eerder begint, namelijk in de relaties die mensen met elkaar aangaan ofwel relationele verbinding. Eerder actieonderzoek met vrouwen in Khayelitsha (Zuid‑Afrika) en huidig actieonderzoek met vrouwen in Nederland, uitgevoerd in samenwerking met de FNV, vormen de empirische onderbouwing van dit betoog. Relationele verbinding blijkt niet alleen een voorwaarde voor collectieve actie, maar ook een vorm van verandering op zichzelf. Zodra mensen zich duurzaam tot elkaar gaan verhouden, verschuiven (vaak onbewust maar direct) betekenissen, verhoudingen en handelingsruimte. Dit ontstaat nog vóórdat er sprake is van gedeelde probleemdefinities of collectieve actie. Juist deze trage, relationele processen botsen vaak met een project- en organisatiecultuur die inzet op snelheid en resultaat. Door relationeel vakbondswerk expliciet te maken, wordt zichtbaar waarom tijd, vertrouwen en verbinding geen luxe zijn, maar strategische kernvoorwaarden voor inclusieve en duurzame sociale verandering.
Dr. Elise van der Mark is postdoctoraal onderzoeker participatief actieonderzoek en is werkzaam bij het project Vrouwen Vooruit met Netwerk V – genderongelijkheid in de ICT- en schoonmaaksector.
In dit paper onderzoeken Rodrigo Fernandez, Maarten Hietland en Boris Schellekens hoe winsten en vermogens zwaarder belast kunnen worden, en wat de economische implicaties van een dergelijke lastenverzwaring zijn. Over de afgelopen decennia zijn werkenden, vergeleken met bedrijven en vermogenden, een groter deel van de lasten gaan dragen. Tegelijkertijd gaat een steeds groter deel van ons nationaal inkomen naar bedrijven, en een steeds kleiner deel naar werkenden. Dit heeft geleid tot een toename van vermogensongelijkheid in Nederland, met name aan de top van de inkomenspiramide. Tegelijkertijd is de vpb in de afgelopen 40 jaar bijna gehalveerd, terwijl de belastingdruk onder zeer vermogenden relatief laag blijft. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de SP.
Rodrigo Fernandez, Maarten Hietland en Boris Schellekens zijn werkzaam bij Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO).